اوقات شرعي

True

محاسبه گاز بهاء

           
          
          

نظرسنجی

بهداشت
ديابت 

ديابت

ديابت نوعي بيمارى هست که مشخصه آن بالا رفتن بيش از حد طبيعي كلوكز خون بوده و به علت اختلال عملکردگيرندهاي انسولين درسلولهاي جذب كننده كلوكز  که تنظيم کننده قند خون است به وجود مى‌آيد. بيمارى ديابت به دو نوع تقسيم مى‌شود. ديابت نوع اول يا ديابت جوانان و ديابت نوع دوم يا ديابت بالغين. علائم ديابت پرنوشى، پرادرارى و ضعف و تاخير در ترميم زخمهاى بدن است.


ديابت(بيماري قند)
ديابت نوعي بيمارى هست که مشخصه آن بالا رفتن بيش از حد طبيعي كلوكز خون بوده و به علت اختلال عملکردگيرندهاي انسولين درسلولهاي جذب كننده كلوكز  که تنظيم کننده قند خون است به وجود مى‌آيد. بيمارى ديابت به دو نوع تقسيم مى‌شود. ديابت نوع اول يا ديابت جوانان و ديابت نوع دوم يا ديابت بالغين. علائم ديابت پرنوشى، پرادرارى و ضعف و تاخير در ترميم زخمهاى بدن است.

عوارض ديابت
بيماران مبتلا به ديابت به علت اختلال در سوخت و ساز چربيها مستعد بيماريهاى قلبى عروقى هستند. ديواره عروق خونى افراد مبتلا به ديابت درگير شده و باعث کاهش خون رسانى به اعضاى مختلف بدن مى‌شود. اختلال در خون رسانى باعث آسيبهاى جدى در پاها، چشم و کليه‌ها مى شود. بيماران مستعد به عفونت نيز مي شوند

عوامل موثر بر ديابت
رژيم غذايى نامناسب، حساسيت به مواد غذايى،عفونتهاى ويروسى و استرس مى‌تواند وضعيت بيماران مبتلا به ديابت را بدتر کند و بيمارى آنها را تشديد کند. به هنگام وارد شدن استرس سطح هورمون آدرنالين در خون افزايش يافته و افزايش اين هورمون سبب افزايش سطح قند خون مي‌شود.

شير مادر و ديابت
تحقيقات نشان داده است که پروتئين موجود در شير به عنوان آنتى ژن عمل کرده و باعث اختلال در عملکرد سيستم ايمنى و توليد آنتى بادى هايى بر عليه سلولهاى توليدکننده انسولين در غده پانکراس مى شود. اين مسئله باعث شروع ديابت نوع يک در نوزادانى هست که به آنها شير گاو مى‌دهند بالاخص زمانى که نوزاد تا يک سالگى از شير گاو استفاده کرده باشد. در نوزادانى که در خانواده‌هايشان سابقه‌اى از ديابت وجود دارد بهتر است فقط شير مادر داده شود.

نيازهاى غذايى مبتلايان ديابت
- ويتامين ث: باعث کاهش مقاومت به انسولين شده، با عفونتها مقابله کرده و قدرت عروق خونى را افزايش مى‌دهد. در صورت وجود مشکلات کليوى مصرف دوزهاى بالاى ويتامين ث بايستى تحت نظر پزشک باشد.
- بيوفلاونوئيدها، مشابه با عملکرد ويتامين ث نقش ايفا مى‌کند.
- ويتامينE : همراه با توکوفرول باعث پيشگيرى از عوارض عروقى مى‌شود و باعث کاهش مقاومت به انسولين شده و به عنوان مکملى هست که باعث جلوگيرى از نياز افراد مبتلا به ديابت نوع دوم به انسولين مى‌شود.
- باعث کاهش مقاومت به انسولين مى‌شود و در افراد مبتلا به نوروپاتى ديابتى (اختلالات اعصاب در اندامهاى بدن) سطح اين ويتامين پايين است. اگر کمبود وجود داشته باشد بايستى مصرف شود.
- ويتامين B12 از آسيب اعصاب محيطى در بيماران ديابتى پيشگيرى مى‌کند.
- بيوتين باعث کاهش قند خون شده و در پيشگيرى از اختلال اعصاب محيطى ناشى از ديابت بسيار موثر است.
- بيوتين باعث کاهش قند خون شده و در پيشگيرى از اختلال اعصاب محيطى ناشى ازديابت بسيار موثر است.
- ويتامينD :   باعث افزايش ترشح انسولين شده و سطح قند خون را پايين مى‌آورد.
- روغن گل پامچال باعث کاهش آسيبهاى عصبى در بيماران ديابتى مى‌شود.

مواد غذايى مفيد در ديابت
حبوبات، جو، برنج قهوه‌اى، شير سويا، عدس، ماهى، تخم مرغ، ميوه‌هاى تازه، آووکادو، ريواس، گندم کوهى، گلابى، سبزيجات تازه، پياز، قارچ، کنگر فرنگى، اسفناج، آجيل، سير، شنبليله، دارچين.
 
لازم به توضيح است دارچين،غنچه خشک شده گل ميخک، زردچوبه، گل گاوزبان باعث تحريک ترشح انسولين  مى‌شوند.
مکمل هاي فيبري درمان جديد بيماري ديابتي
تحقيقات جدي نشانگر آن است که مکملهاي فيبري ممکن است خطر بيماري قلبي- عروقي را در افراد مبتلا به ديابت نوع دو، کاهش دهد. محققين دريافته‌اند که مصرف مکملهاي فيبري در بيماران ديابتي تيپ دو، سطح LDL را پايين و سطح HDL را بالا مي‌برد. يکي از علل مرگ بيماران ديابتي، ابتلا به بيماريهاي قلبي- عروقي است. ميزان کلسترول بالا يکي از عوامل خطرزا در بيماريهاي قلبي- عروقي است و مکملهاي فيبري مي‌توانند در کاهش ميزان کلسترول خون مفيد باشند.

1389/7/28 چهارشنبه
..
اسلام و تغذيه 

اسلام و تغذيه

-گروههاي اصلي (هرم غذايي ):
"ما در کتاب آفرينش بيان هيچ چيز را فروگذار نکرديم." (سوره انعام / آيه 38)
از ابعاد اعجاز آميز قرآن اين است که برهمه علوم مختلف که عقل وعلم بشر هنوزبه آن دست نيافته است، احاطه دارد.


اسلام و تغذيه

-گروههاي اصلي (هرم غذايي ):
"ما در کتاب آفرينش بيان هيچ چيز را فروگذار نکرديم." (سوره انعام / آيه 38)
از ابعاد اعجاز آميز قرآن اين است که برهمه علوم مختلف که عقل وعلم بشر هنوزبه آن دست نيافته است، احاطه دارد.
اولياي گرامي اسلام نيز در 14 قرن قبل، نکات دقيق بهداشتي، تغذيه اي و طبي را به پيروان خود خاطر نشان کرده و براي درمان مردم از آنها استفاده کرده اند. خداوند در قرآن کريم در آيات متعددي (118آيه) درمورد تغذيه با ما سخن گفته است. از جمله در آيه 88 سوره مائده آمده است:
"ازآنچه خدا روزي شماقرارداده است؛حلال وپاکيزه بخوريد."
روايات واحاديث متعددي نيزازائمه معصومين(عليهم السلام) در اين رابطه بيان شده است. در روايتي امام محمد باقر(ع) غذا را نياز طبيعي هر فرد مي دانند و مي فرمايند:
"خداي بزرگ آدمي را ميان تهي (داراي شکم) آفريد و ناگزير خوراک و آب مي خواهد." (کافي جلد 6 ص 287)
امام صادق(ع) در حديثي به مقوله غذا و خوردن آن و تقسيم بندي مواد غذايي به حلال و حرام، بر اساس مبداء توليد آنها اشاره نموده اند: آنهايي که از زمين روييده و خارج مي شوند و آنهايي که از حيوانات فراهم مي شوند.
آنهايي که از زمين خارج مي شوند به سه دسته: حبوبات و غلات ، ميوه ها و سبزيجات تقسيم بندي شده که مطابق با تقسيم بندي در کتب علمي جديد است. همچنين در اين راستا موضوع "هرم غذايي " نيز مورد توجه قرار گرفته است. اين خلاصه به بيان برخي از آيات و رواياتي که درباره ي 5 گروه اصلي "هرم غذايي" اشاره دارد مي پردازد (هر گروه قسمتي از نيازهاي بدن را تأمين مي کند).        
در هركدام از اين گروهها مقداري از مواد مغذي ، موردنياز براي بدن شما فراهم مي شود ، غذاي يك گروه نمي تواند بجاي گروههاي ديگر مصرف شود و هيچ كدام نسبت به ديگري مهمتر نيست . در واقع انسان براي سلامت خود به همه گروهها در حد نياز نه بيشتر نيازمند است .

1- گروه نان و غلات:
"تن آدمي بر نان استوار شده است."
(امام صادق(ع) کافي ج 6 ص 287)

"خدايا به نان ما برکت ده و ميان ما و آن جدايي مينداز که اگر نان نبود نه مي توانستيم روزه بگيريم؛ نه نماز بخوانيم و نه ديگر واجبات پروردگار خويش را به جاي آوريم."
(پيامبر اکرم (ص)؛ کافي ج 6؛ ص 2877)

"اصل معاش آدمي و زندگي او، نان است و آب." 
(امام صادق(ع) بحار ج 3 ص 87)

" اين گروه شامل غلات كامل ( گندم ، جو ، ارزن ، ذرت ، برنج و ....) كه كربوهيدرات ، فيبر و ويتامينهاي گروه B و املاحي چون آهن و پروتئين مورد نياز بدن را تأمين  مي نمايد. "
 
2- سبزيجات
" و زمين را شکافتيم و در آن دانه ها، انگور ،   سبزي هاي خوردني، زيتون، خرما ، باغ هاي درخت و ميوه و علف را رويانيديم تا شما و چهارپايانتان از آنها بهره ببريد." (سوره عبس آيات 26تا 32)
"هر چيزي را زينتي است و زينت سفره، سبزي است." (امام صادق(ع)؛ بحار ج 66 ص 199)
سبزيجات شامل سبزرنگ ، صيفي جات ، سبزيهاي نشاسته اي ( باقلا و ... ) كه تأمين كننده املاح و ويتامينهاي A  و C و املاح كلسيم و منيزيم و فيبر مورد نياز ماست .

3- ميوه ها
" و اوست که باغ هايي بي نياز از داربست را آفريد و درخت خرما و کشتزارهايي با طعم هاي گوناگون و زيتون و انار، همانند و در عين حال ناهمانند، آفريد، تا وقتي ثمره آوردند از آنها بخوريد و در روز درو، حق آنها را نيز بپردازيد و اسراف نکنيد که خدا اسراف کاران را دوست ندارد." (سوره انعام آيه 141)

"مرد بايد از هر ميوه اي (ميوه متداول) براي خانواده اش تهيه نمايد" (امام صادق (ع) کافي جلد 5 ص 511) 
- اين گروه تأمين كننده ويتامينهاي A ، C، پتاسيم و ... است. اين گروه با اهميت است زيرا كه فاقد سديم ، چربي و كلسترول مي باشد .  
  
4- شير و لبنيات

"براي شما در چهارپايان، عبرتي است. از شيري که در شکمشان هست سيرابتان مي کنيم و از آنها سودهاي بسيار مي بريد و از آنها مي خوريد ."
 (سوره مومنون آيه 21)

"شير بخور چرا که گوشت مي روياند و استخوان را محکم مي کند."
(امام صادق(ع) کافي ج 6 ص 336)

"پنير، لقمه غذايي خوبي است."
 (امام صادق (ع) وسايل الشيعه ج 17 ص 94)

"چنانچه مسلماني ضعف بدني پيدا کرد، لبنيات را به همراه گوشت (يا کباب) بخورد، زيرا خداوند در آنها موجبات توانمندي و نيرومندي را قرار داده است."
(حضرت علي(ع) بحار ج 66 ص 69)

- اين گروه بهترين منبع تأمين كننده كلسيم ، پروتئين و ويتامين هاي B12 و B2 مي باشند .
 
5- گوشت:
"و چهار پايان را آفريد، درحالي که در آنها براي شما، وسيله پوشش ومنافع ديگري است وازگوشت آنهامي خوريد." (سوره نحل آيه 5)
"اوست که دريا را رام کرد تا از آن گوشت تازه بخوريد و زيورهايي بيرون آوريد و خويشتن را بدان بياراييد و کشتي ها را ببينيد دريا را مي شکافند و پيش مي روند تا از فضل خدا روزي طلبند؛ باشد که سپاس گوييد."
(سوره نحل آيه 14)
 "خوردن گوشت موجب ازدياد و تقويت قواي بينايي و شنوايي و نيز قوت مي شود." (امام صادق(ع) کافي ج 5 ص 511)
"بر شما باد خوردن ماهي که اگر بي نان بخوريد کافي است و اگر با نان بخوريد گواراست."
(امام موسي کاظم (ع) بحار ج 65 ص 207) 
اميد است با فراگيري آيات و تفاسير اين کتاب آسماني و تفکر و تعميق در آن، قدر و منزلت آن را هرچه بيشتر بدانيم.

- اين گروه تأمين كننده پروتئين ، فسفر ، ويتامين هاي B1 ،B2 B4 ، B12 و بسياري از املاحي چون آهن مي باشد .

1389/7/28 چهارشنبه
..
بهداشت شغلي 


بهداشت شغلي محيط زيست

همسوي با پيشرفت فزاينده و سريع تکنولوژي و پيچيدگي آن در دنياي امروز و صنعتي شدن فرآيندهاي توليدي  عوارض و زيانهاي حاصله نيز متنوع و پيچيده شده است و از اين رهگذر سلامت و تندرستي انسانها بالاخص نيروي کار و عوامل انساني را هرروز بيشتر از قبل تهديد مي کند؛ به همين مناسبت سازمانها و موسسات صنعتي دنيا و از جمله کشورمان درصدد چاره انديشي برآمده، ارتقا و بهبود مستمر سازمانها را به لحاظ کاهش و عدم وقوع حادثه، ارتقاء سطح بهداشت و سلامت، حادث شدن موازين ارگونومي در محيط کار و زندگي، تکميل عوارض زيان آور شغلي و کنترل آلاينده هاي زيست محيطي و حفاظت از محيط زيست و اکوسيستم هاي طبيعي در راستاي شعار" جهاني فکر کردن و منطقه اي عمل کردن" را هدف غايي و قابل حصول خود قرار داده اند


بهداشت شغلي محيط زيست

همسوي با پيشرفت فزاينده و سريع تکنولوژي و پيچيدگي آن در دنياي امروز و صنعتي شدن فرآيندهاي توليدي  عوارض و زيانهاي حاصله نيز متنوع و پيچيده شده است و از اين رهگذر سلامت و تندرستي انسانها بالاخص نيروي کار و عوامل انساني را هرروز بيشتر از قبل تهديد مي کند؛ به همين مناسبت سازمانها و موسسات صنعتي دنيا و از جمله کشورمان درصدد چاره انديشي برآمده، ارتقا و بهبود مستمر سازمانها را به لحاظ کاهش و عدم وقوع حادثه، ارتقاء سطح بهداشت و سلامت، حادث شدن موازين ارگونومي در محيط کار و زندگي، تکميل عوارض زيان آور شغلي و کنترل آلاينده هاي زيست محيطي و حفاظت از محيط زيست و اکوسيستم هاي طبيعي در راستاي شعار" جهاني فکر کردن و منطقه اي عمل کردن" را هدف غايي و قابل حصول خود قرار داده اند و در اين نهضت مقدس اخلاقي و انساني، شركت ملي گاز ايران و واحدهاي تابعه تحت پوشش پيشگام بوده و تا کنون اکثر قريب به اتفاق آنها گواهينامه هاي مديريت کيفيت(1) ، محيط زيست(2) و بهداشت شغلي و ايمني(3) را اخذ و در بزرگترين گام خود در راستاي ارتقا و بهبود مستمر سازمان و پايش هاي فرآيندي و پريوديک و خودپالايشي اقدام به استقرار نظام بهداشت، ايمني و محيط زيست(4) نموده اند. اين نظام فراگير بوده و همه ابعاد توسعه پايدار را که منابع انساني، طبيعي و اقتصادي است مد نظر قرارداده و نيروي انساني متخصص را در قالب واحدهاي در فيلد عملياتي و زير نظر عالي ترين مرجع وزارت در هر منطقه سازمان داده است
1- ISO9001
2- ISO14001
3- ISO18001(OHSAS)
4- Health, Safety, Environment

 بهداشت شغلي

علمي است که تامين سلامت شاغلين را سرلوحه کار خويش قرار داده ودر جهت سالم زيستن در دنياي صنعت و تکنولوژي تلاش مي کند و براي نايل آمدن به اين مهم اهداف ذيل را در برنامه خود دارد:                                         
1- تامين،حفظ و افزايش سلامت کارکنان در ابعاد جسماني- رواني و اجتماعي
2- پيشگيري از بروز بيماريها و وقوع حوادث و  سوانح ناشي از کار
3- انتخاب فرد براي محيط و شغلي که از نظر جسماني و رواني توانايي انجام آن را دارد، يعني تطبيق کار با انسان و در غير اينصورت تطبيق انسان با نوع کاري که مي خواهد انجام دهد.       
براي رسيدن به اين اهداف واحد(HSE) شرکت گاز استان خراسان رضوي با بازديد اوليه و مقدماتي از کليه واحدهاي تحت پوشش به منظور:
1- شناسايي عوامل زيان آور محيط کار
2- اولويت بندي و اندازه گيري آن ها
3- ارائه راه کارهاي کنترلي و مهندسي به لحاظ بهسازي محيط کار و تقليل عوارض زيان آور
4- ارائه راه کارهاي کاربردي وپيشگيرانه حفاظت فردي
5- آموزش موازين بهداشت شغلي و راههاي پيشگيرانه
6- آموزش موازين ارگونومي و انطباق شغلي و ابزارهاي کاربردي با نيروي کار در دستور کار خود دارد.

محيط زيست

سياره کوچکي با رنگ سبز و آبي که آن را منزل خود مي دانيم محلي است خاص واستثنايي. سياره اي از کهکشان خورشيدي که حيات در آن وجود  دارد و اين حيات و زندگي را لايه نازکي از هوا، آب و خاک به ضخامت تقريبي 15 کيلومتر در بر گرفته است. اين زيست کره توسط جوي(اتمسفر) که پيرامونش را گرفته در مقابل تشعشعات کيهاني خطرناک و ساير عوامل زيان آور حفاظت مي شود و با لطافتي که دارد شرائط لازم و مطلوب را براي زندگي انسان فراهم آورده است. نحوه زندگي انسانها تأثيري مهم در سلامت اين کره خاکي و سپر محافظتي اش دارد و همين شيوه زندگي است که بعضاً به دلايل عدم آگاهي از مخاطرات و بعضي دانسته و به لحاظ منافع خويش آلاينده هاي هوا، آب، خاک و اکوسيستم را توليد کرده و اين سياره دوست داشتني و حياط مند را مي آلايند و همين سهل انگاريها و منفعت طلبيها و ناديده گرفتن حقوق انسانها و جوامع و ظرفيت خودپالايشي زمين است که امروزه مشکلات لاينحل زيست محيطي را پيش روي انسان گذاشته و سلامتش هرروز بيشتر از روز پيش به خطر مي افتد و اگر به همين منوال پشروي کند ديري نخاهد گذشت که انسان زير انبوهي از توليدات سمي و خطرناک زباله هاي توليدي خويش مدفون خواهد شد و همين تهديدها و معضلات است که به جوامع انساني حکم مي کند دست در دست هم گذاشته و هرکس به فراخور توان خويش از آلوده کردن محيط زيست که يک هديه الهي و حق همگان است که از مواهب آن برخوردار باشند پرهيز نمايد و محيط زيست کشور، شهر و روستا را خانه خويش بداند و از آن حمايت کند. انشاا... .


محافظت از پوست در برابر نور خورشيد

نور خورشيد براي بدن يک عامل حياتي است و براي ساختن ويتامين Dبه پوست کمک مي کند و از جهتي باعث استحکام استخوانها مي شود. نور خورشيد بهترين گندزدا وضدعفوني کننده براي عوامل بيماريزاي زنده است ولي چنانچه بيش از حد نياز به پوست برسد اشعه ماوراي بنفش(UV) موجود در آن که در اثر تخريب لايه اوزن بيش از حد به سطح زمين مي رسد باعث ايجاد سرطان پوست مي شود.
در صورت لزوم کار در آفتاب و براي حفاظت در برابر اين اشعه ضرورت دارد که:
1- از کرمهاي ضدآفتاب استفاده وهر3-2 ساعت تکرارشود.
2- قسمتهاي باز بدن مثل دستها، دور گردن و... با پوشش مناسب پوشيده شود.
از کلاههاي لبه دار و عينکهاي ضد اشعه ماوراي بنفش استفاده شود.

اَلصَّحَة اَفضَلُ النَّعم

سلامتي برترين نعمت هاست.

پيامبر اکرم« ص»

1389/7/28 چهارشنبه
..
عوامل زيان آور محيط كاري 

عوامل زيان آور محيط كاري

هر كاري‌ در شرايط‌ خاص‌ خود انجام‌ مي‌گيرد و اين‌ شرايط‌ گاهي‌ اثرات‌ نامطلوبي‌ را ممكن‌ است‌ روي‌ سلامت‌ كارگر داشته‌ باشد، به‌ همين‌ دليل‌ آن‌ شرايط‌ را تحت‌ عنوان‌ عوامل‌ زيان‌آور محيط‌ كار مي‌شناسيم.بهداشت‌ حرفه‌اي‌ علم‌ و هنر تأمين‌ سلامت‌ كارگران‌ حرف‌ مختلف‌ در برابر عوامل‌ زيان‌آور محيط‌ كار است و تلاش داردكه كارگر در كارهائي‌ كه‌ متناسب‌ با قابليت‌هاي‌ جسماني‌ و رواني‌ اوست‌ مشغول‌ به‌كار شود. بهداشت‌ حرفه‌اي‌ مي‌كوشد تا بيماري‌هاي‌ شغلي‌ را پيشگيري‌ نموده‌ و حوادث‌ ناشي‌ از كار را به‌ حداقل‌ ممكن‌ رساند.


عوامل زيان آور محيط كاري

هر كاري‌ در شرايط‌ خاص‌ خود انجام‌ مي‌گيرد و اين‌ شرايط‌ گاهي‌ اثرات‌ نامطلوبي‌ را ممكن‌ است‌ روي‌ سلامت‌ كارگر داشته‌ باشد، به‌ همين‌ دليل‌ آن‌ شرايط‌ را تحت‌ عنوان‌ عوامل‌ زيان‌آور محيط‌ كار مي‌شناسيم.
بهداشت‌ حرفه‌اي‌ علم‌ و هنر تأمين‌ سلامت‌ كارگران‌ حرف‌ مختلف‌ در برابر عوامل‌ زيان‌آور محيط‌ كار است و تلاش داردكه كارگر در كارهائي‌ كه‌ متناسب‌ با قابليت‌هاي‌ جسماني‌ و رواني‌ اوست‌ مشغول‌ به‌كار شود. بهداشت‌ حرفه‌اي‌ مي‌كوشد تا بيماري‌هاي‌ شغلي‌ را پيشگيري‌ نموده‌ و حوادث‌ ناشي‌ از كار را به‌ حداقل‌ ممكن‌ رساند.

عوامل‌ زيان‌آور محيط‌ كار متعدد بوده و براي‌ سهولت‌ در مطالعه‌، مي‌توان‌ آنها را بدين صورت‌ تقسيم‌بندي‌ نمود:
1. عوامل زيان آور فيزيکي
2. عوامل زيان آور شيميايي
3. عوامل زيان آور مکانيکي
4. عوامل زيان آور بيولوژيکي
5. عوامل زيان آور ارگونوميك
6. عوامل زيان آور رواني

 عوامل‌ زيان‌آور فيزيكي شامل‌:
• سروصدا
• ارتعاش
• شرايط‌ جوي‌ (گرما، سرما و رطوبت)
• نور (كاهش‌ يا افزايش)
• فشار هوا (كاهش‌ يا افزايش)
• تشعشعات‌
و ...
يكي‌ از مشكلات‌ و مسائل‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ وجود سروصداي‌ بيش‌ از حد مجاز در اكثر محيط‌هاي‌ كار است. صدمات‌ سروصدا بيشتر متوجه‌ سيستم‌هاي‌ شنوايي‌ و اعصاب‌ است‌ و مي‌تواند منجر به‌ كاهش‌ بازدهي‌ كار، كاهش‌ دقت‌ و در نهايت‌ امكان‌ ايجادحادثه‌شود.

‌اثرات‌ سروصدا:

الف‌ - اثرات‌ غيرمستقيم‌
1-  اثر بر وضع‌ رواني‌ - وجود سروصداي‌ بيش‌ از حد در محيط‌ باعث‌ عصبانيت‌ و تحريك‌پذيري‌ فرد كارگر شده‌ و سبب‌ مي شود كه‌ فرد يك‌ حالت‌ تهاجمي‌ به‌ خود گيرد و در برابر كوچكترين‌ تحريكي‌ پرخاشگري‌ كند. وجود عصبانيت‌ باعث‌ به‌ وجود آوردن‌ مشكلاتي‌ از قبيل‌ منازعات‌ بين‌ كارگران‌ و اختلافات‌ خانوادگي‌ نيز خواهد شد و بدين‌ترتيب‌ ممكن‌ است‌ شرايط‌ ايجاد حادثه‌ مهيا گردد.
2- اثر پوششي‌ بر شنوايي‌ - وجود سروصدا در محيط‌ باعث‌
مي شود كه‌ كارگر نتواند صداهاي‌ مفيد و فراميني‌ را كه‌ شفاهاً‌ به‌ وي‌ داده‌ مي شود دريافت‌ كند و خود اين‌ امر مي‌تواند در ايجاد حادثه‌ دخيل‌ باشد.
3- اثر بر وضع‌ عمومي‌ بدن‌ - وجود سردرد، سرگيجه، ضعف‌ عمومي، تشديد صرع‌ در افراد مصروع، افزايش‌ تعداد تنفس‌ و ضربان‌ قلب، فشارخون‌ و كندي‌ كار دستگاه‌ گوارش‌ در بين‌ كارگران‌ شاغل‌ در محيط‌هاي‌ صنعتي‌ با آلودگي‌ صوتي‌ گزارش‌ شده‌ است.
‌همچنين‌ ديده‌ شده‌ است‌ كه‌ وجود سروصدا اثر منفي‌ در ميزان‌ توليد داشته‌ و سبب‌ بي‌دقتي‌ فرد كارگر نسبت‌ به‌ انجام‌ كار مي شود.

ب‌ - اثرات‌ مستقيم‌
بيشترين‌ خطر سروصداي‌ بيش‌ از حد در محيط‌هاي‌ كار، متوجه‌ دستگاه‌ شنوائي‌ است‌ كه‌ به‌ صورت‌ كري‌ عارض‌ مي شود. كري‌ شغلي‌‌ در اثر كار كردن‌ در محيط‌هاي‌ پرسروصدا به‌ وجود مي‌آيد.
قبل‌ از ايجاد كري‌ دائم، كري‌ موقت‌ به‌ وجود مي‌آيد. در اين‌ حالت‌ بعد از ترك‌ كار پرسروصدا و يا پس‌ از اصلاح‌ آلودگي‌ صوتي‌ در محيط‌ به‌تدريج‌ قدرت‌ شنوائي‌ كارگر بازگردانده‌ مي شود.
در حاليكه‌ در كري‌ دائم‌ افت‌ شنوائي‌ تثبيت‌شده بوده‌ و پس‌ از قطع‌ تماس‌ با سروصدا ديگر پيشرفت‌ نمي‌كند.

حدتماس‌ شغلي‌ سروصدا:
ميزان‌ مجاز تراز فشار صوت‌ در محيط‌هاي‌ صنعتي‌ با آلودگي‌ صوتي‌ برابر با 85 دسي‌بل‌ براي‌ هشت‌ ساعت‌ كار در روز توصيه‌ شده‌ است. جهت‌ جلوگيري‌ از اثرات‌ سروصدا چنانچه‌ تراز فشار صوت‌ از  dB85  تجاوز كند توصيه‌ شده‌ است‌ به‌ ازاي هرdB3، زمان‌ مواجهه‌ مجاز نصف‌ شود.

کنترل سر و صدا در منبع:
• کاهش صدا در منبع توليد
• جلوگيري از انتقال صدا
• حفاظت انفرادي

وسايل حفاظت فردي در مقابل سروصدا:
• پلاگ‌ گوش  Ear plug-  از يك‌ ماده‌ نرم‌ و قابل‌ ارتجاع‌ به‌ شكلي‌ ساخته‌ شده‌ است‌ كه‌ در داخل‌ مجراي‌ گوش‌ قرار مي‌گيرد. برخي‌ يكبار مصرف‌ و برخي‌ نيز براي‌ چندين‌ بار استفاده‌ ساخته‌ شده‌اند.
• گوشي‌ Ear Muff - ‌اين‌ وسايل‌ به‌ شكل‌ نيم‌كره‌ از يك‌ فلز سبك‌ يا مواد پلاستيكي‌ كه‌ در داخل‌ آن‌ نيز مواد جاذب‌ صوت‌ انباشته‌ شده‌ است‌ ساخته‌ شده‌اند. قدرت‌ استحفاظي‌ گوشي‌ها در فركانس‌هاي‌ بالا خيلي‌ بيشتر از فركانس‌هاي‌ پايين‌ است‌ .

‌ارتعاشات‌:
ارتعاشات‌ يكي‌ ديگر ازعوامل‌ زيان‌آور فيزيكي‌ محيط‌ كار است‌ كه‌ در بيشتر موارد با سروصدا همراه‌ مي‌باشد.. كليه‌ دستگاهها و ماشين‌آلات‌ در هنگام‌ كار به‌علت‌ حركت‌ موتور ايجاد ارتعاش‌ مي‌كنند كه‌ ممكن‌ است‌ به‌ بدن‌ كارگران‌ انتقال‌ يابد .

انواع ارتعاشات:
• اثر ارتعاشات‌ با فركانس‌هاي‌ خيلي‌ پايين‌ - اين‌ ارتعاشات‌ عموماً‌ به‌ وسيله‌ وسايل‌ نقليه‌ مانند اتومبيل، هواپيما و كشتي‌ به‌وجود مي‌آيند. اين ارتعاشات معمولاً‌ باعث اختلالاتي در زمان‌ مواجهه‌ و يا به‌ فاصله‌ كمي‌ بعد از آن‌ شده و بعد از يك‌ دوره‌ استراحت‌ از بين‌ مي‌روند.
• اثر ارتعاشات‌ با فركانس‌هاي‌ پايين‌ - ارتعاش‌ تمام‌ بدن معمولاً‌ مزاحم‌ترين‌ و مضرترين‌ فركانس‌ها براي‌ كاركنان‌ صنايع‌ است. اين‌ ارتعاشات‌ توسط‌ وسايل‌ نقليه‌ صنعتي‌ مانند تراكتور، ماشين‌آلات‌ خاكبرداري، كاميون‌ و امثالهم‌ به‌وجود مي‌آيند. ارتعاشات‌ با فركانس‌ بيشتر از 20 هرتز اگرچه‌ باعث‌ ناراحتي‌ و خستگي‌ فرد مي شوند ولي‌ اصولاً‌ سهم‌ عمده‌اي‌ را در بروز بيماري‌ها ندارند .
• اثر ارتعاشات‌ با فركانس‌هاي‌ متوسط‌ و بالا - اين‌ ارتعاشات‌ عموماً‌ توسط‌ دستگاه‌هائي‌ كه‌ با هواي‌ فشرده‌ كار مي‌كنند مانند چكش، مته‌ و غيره‌ به‌ وجود مي‌آيند.
عوارض‌ ناشي‌ از اين‌ ارتعاشات‌ را مي‌توان‌ به‌ صورت‌ زير تقسيم‌بندي‌ نمود:
• اختلالات‌ عروقي‌: اعضائي‌ كه‌ بيش‌ از همه‌ آسيب‌ مي‌بينند انگشتان‌ دستي‌ است‌ كه‌ با دستگاه‌ در تماس‌ است
• اختلالات‌ استخواني‌-مفصلي‌: اين‌ اختلالات‌ بيشتر در مفصل‌ آرنج‌ ديده‌ مي شود و بندرت‌ ممكن‌ است‌ مفاصل‌ شانه‌ و مچ‌ را نيز درگير كند.
• ضايعات بافت هاي نرم: ماهيچه ها رفته رفته لاغر گشته و عصب دست آزار مي بيند، درد، تورم و قرمزي دست از علايم بيماري است.
• عوارض عمومي: عدم تمايل به کار، بي حوصلگي، عصبي و حساس شدن، اختلال در شنوايي و بي خوابي

مقادير مجاز شتاب‌ حركت‌ ارتعاشي‌:

 

‌ساعات مواجه

مقادير مجاز شتاب متوسط بر حسب متر بر مجذور ثانيه

4 ساعت و كمتر از 8 ساعت

4

2 ساعت و كمتر از 4 ساعت

6

1 ساعت و كمتر از 2 ساعت

8

كمتر از 1 ساعت

12

گرما:
در هنگامي‌ كه‌ كار در محيط‌هاي‌ گرم‌ صورت‌ گيرد با توجه‌ به‌ گرماي‌ موجود در محيط، مقدار فعاليت‌ عضلاني‌ و ميزان‌ تماس‌ فرد، ممكن‌ است‌ يك‌ يا چند اختلال‌ زير پديدار گردد.
‌اختلالات‌ ناشي‌ از گرما:
• اختلالات‌ عصبي‌ و رواني- كار
• عوارض‌ پوستي
• گرفتگي عضلاني
• خستگي‌ و بي‌حالي‌ در اثر گرما
• گرمازدگي

گرمازدگي :
 بعد از فعاليت‌هاي‌ خيلي‌ شديد در محيط‌هاي‌ خيلي‌ گرم‌ ممكن‌ است‌ به‌ وجود آيد. اين‌ اختلال‌ با علائم‌ از دست‌ دادن‌ حس‌ جهت‌ يابي، گيجي، تهوع، سردرد شديد، پوست‌ داغ‌ و خشك‌ شروع‌ مي شود و حرارت‌ بدن‌ ممكن‌ است‌ به‌ حدود 5 درجه‌ سانتي‌گراد بالاتر از حد طبيعي‌ برسد. گرمازدگي‌ يك‌ فوريت‌ پزشكي‌ است‌ و اگر بدن‌ به‌ سرعت‌ خنك‌ نشود ممكن‌ است‌ منجر به‌ مرگ‌ و يا آسيب‌هاي‌ غيرقابل‌ برگشت‌ به‌ برخي‌ از اعضأ مثل‌ مغز، كليه‌ و كبد گردد.

سرما:
مطلوب ترين حرارت براي زندگي، 21 درجه سانتيگراد با رطوبت 50 درصد و جريان هوايي در حد.د 10 سانتيمتر در ثانيه است.
برخي مشاغل از قبيل کارگران کشاورزي، مامورين بازرسي و تعمير سيم ها و شبکه هاي ارتباطي و راه آهن، شکارچيان، سربازان ،کارکنان سرد خانه ها و ... به علت وضع خاص شغلي خود کم و بيش در معرض سرما قرار دارند که براي چنين مشاغلي سلامت کامل کارکنان شرط بسيار ضروري و قابل توجهي است.

عوارض ناشي از سرما:
• عوارض عمومي: کاهش حرارت مرکزي بدن در اثر سرماي شديد و بروز عوارض سرمازدگي
• عوارض موضعي: يخ زدگي در اثر اختلال موضعي در گردش خون که اغلب در انگشتان دست، پاها، گوش ها و بيني رخ مي دهد.
کار کردن کارکنان در سرما علاوه بر عوارض فوق، باعث تشديد بيماريهاي ريوي، کليوي و روماتيسمي نيز مي شود.

بيماريها و عوارض ناشي از تغييرات فشار هوا:
• بيماريها و عوارض ناشي از کاهش فشار هوا-هر چه ارتفاع محل از سطح دريا بيشتر شود، فشار هوا کمتر خواهد بود. کار کردن در چنين مکانهايي باعث بروز عوارضي چون تنگي نفس، کرخي، مورمور شدن اندامها، سوزش و خارش پوست، ناراحتي هاي گوارشي، اختلالات گردش خون، اختلالات در حس شنوايي و سيستم بينايي مي شوند.
مبتلايان به اختلالات ريوي، قلبي عروقي و فشارخون بايد از کار در ارتفاع منع مي شوند.
• بيماريها و عوارض ناشي از ازدياد فشار هوا-هر قدر از سطح دريا پايين تر رويم بر مقدار فشار به نسبتي در حدود يک اتمسفر براي هر ده متر آب افزوده مي شود.
به طور کلي حوادث ناشي از کار تحت فشار زياد مربوط به خود فشار نيست بلکه مربوط به مرحله کم شدن و رفع فشار يعني مرحله بالا آمدن از اعماق آب است.ناراحتي هاي ايجاد شده تحت اين شرايط درد گوش مياني و سيسنوسهاي صورت است.

نور:
• نبود، کمبود و يا نامناسب روشنايي کافي عاملي است که سبب بروز برخي حوادث و بيماريها مي شود.
• به طور کلي اثرات مثبت نور کافي و مناسب را مي توان اينگونه خلاصه نمود:
             - افزايش ميل و رغبت کار در کارکنان
             - دقت عمل درکار و افزايش کارايي
             - حفظ سلامت چشم کارکنان و خستگي اعصاب کمتر
             - کاهش حوادث حين کار

تشعشعات‌:
• از ديدگاه‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ مبحث‌ تشعشعات‌ را به‌طور كلي‌ مي‌توان‌ به‌ دو قسمت‌ پرتوهاي‌ يونساز و پرتوهاي‌ غيريونساز تقسيم‌بندي‌ كرد.
• پرتوهاي‌ يونساز يا يونيزان‌ به‌ دو گروه‌ عمده‌ شامل‌ پرتوهاي‌ يونساز الكترومغناطيسي‌ مانند پرتوايكس‌ و پرتوگاما و پرتوهاي‌ يونساز اتمي‌ نظير پرتوهاي‌ آلفا، بتا، پروتون، نوترون‌ و غيره‌ تقسيم‌ مي شوند.

‌اثرات‌ پرتوهاي‌ يونساز:
اثرات‌ پرتوهاي‌ يونساز را بر روي‌ موجود زنده‌ مي‌توان‌ به‌ دو دسته‌ تقسيم‌ نمود:
1. صدمات‌ حاد يا زودرس‌
2. صدمات‌ ديررس‌ يا مزمن‌

1.صدمات‌ حاد يا زودرس‌ :
اين‌ صدمات‌ هنگامي‌ به‌ وجود مي‌آيد كه‌ پرتوگيري‌ به‌ مقدار زياد و در مدت‌ زماني‌ كوتاه‌ انجام‌ شود. در اين‌ حالت‌ دوره‌ كمون‌ كوتاه‌ است‌ و اثرات‌ ممكن‌ است‌ بعد از چند ساعت‌ تا چند هفته‌ بروز كند.
مهمترين اين اثرات به اشکال زير ممکن است نمايان شوند:
• سندرم‌ حاد تشعشعات‌
• ضايعه‌ مراكز خونساز
• ضايعه‌ دستگاه‌ گوارش‌
• ضايعه‌ دستگاه‌ اعصاب‌ مركزي‌

2.صدمات‌ ديررس‌ يا مزمن‌:
اثرات‌ ديررس‌ پرتوها سال‌ها بعد از پرتوگيري‌ ممكن‌ است‌ ظاهر شوند و ممكن‌ است‌ در نتيجه‌ يك‌ پرتوگيري‌ حاد در گذشته‌ و يا پرتوگيري‌ مزمن‌ در طول‌ سال‌هاي‌ متمادي‌ به‌ وجود آيند. اين‌ صدمات‌ را مي‌توان‌ به‌ دو دسته‌ صدمات‌ سوماتيك (کاتاراکت، بيماري پوستي و سرطان در خود فرد)و صدمات ژنتيك‌ (صدماتي‌ که‌ در نسل‌هايي‌ كه‌ از فرد پرتوديده‌ به‌ وجود مي‌آيند) تقسيم‌بندي‌ نمود.
دز مجاز پرتوهاي‌ يونسازحداكثر دز مجاز پرتوگيري‌ در ارتباط‌ با افرادي‌ كه‌ به‌ اقتضاي‌ شغل‌ خود در معرض‌ مي‌باشند  5 رم در سال يا 100 ميلي رم در هفته در نظر گرفته‌ مي شود .

تشعشعات‌ ماوراء بنفش‌:
• اين‌ تشعشعات‌ به‌طور طبيعي‌ در نور خورشيد وجود دارند و طول‌ موج‌ آنها در هوا از 200 تا 400 نانومتر است.
• دو عضو بدن‌ يعني‌ پوست‌ و چشم‌ نسبت‌ به‌ اين‌ تشعشعات‌ حساس‌ هستند. از اين‌رو اثرات‌ آن‌ را در بدن‌ به‌ دو دسته‌ اثرات‌ پوستي‌ و چشمي‌ تقسيم‌ مي‌كنند.
• عوارضي چون سرخي چشم، اشک ريزش، خارش و ترس از نور در جوشکاران و درماتيت و سرطان هاي پوستي در کشاورزان و کارگراني که زيرآفتاب کار مي کنند ايجاد مي شود.

‌تشعشعات‌ مادون‌ قرمز:
• اين‌ تشعشعات‌ در صنايع‌ از كوره‌هاي‌ ذوب‌ حاصل‌ مي شوند. جذب‌ امواج‌ مادون‌ قرمز در اجسام‌ ايجاد حرارت‌ . مي‌كند و چنانچه‌ به‌ بدن‌ تابيده‌ شوند ممكن‌ است‌ منجر به‌ سوختگي‌ حاد، انبساط‌ مويرگي‌ شديد و تغيير رنگ‌ پوست‌ گردند. اثر اين‌ اشعه‌ بر روي‌ عدسي‌ چشم‌ باعث‌ به‌وجود آوردن‌ كاتاراكت‌ (آب مرواريد) مي شود.
اصول كلي حفاظت در برابر پرتو ها بقرار زير است:
• كاهش مقدار تشعشع
• كاهش زمان تابش يا پرتوگيري
• افزايش فاصله از منبع اشعه
• ايجاد حفاظ يا مسيرهاي حفاظتي
• كنترل و بازرسي محيط و افراد

عوامل زيان آور شيميايي:
• عوامل‌ زيان‌آور شيميايي شامل‌ انواع‌ و اقسام‌ مواد شيميايي‌ كه‌ به‌ اشكال‌ مختلف‌ در محيط‌هاي‌ كار وجود دارد. اكثرمواد شيميايي اثرات نامطلوبي را روي سلامت كارگران باقي مي گذارند و مخل سلامت آنان مي شوند. از اين رو ميتوان گفت كه مواد شيميائي در حكم سم هستند و هنگامي كه به بدن وارد شوند اعمال حياتي بدن را مختل ميكنند اين اختلال، مسموميت ناميده مي شود.
• مسموميت ها بطور كلي به دو دسته تقسيم مي شود:
- مسموميت حاد
زماني ايجاد مي شود كه سم با مقادير زياد و در زماني كوتاه وارد بدن شود بطور معمول مرگ و مير در مسموميت هاي حاد بالاست و موارد آن در محيط هاي كار كم است مگر در حوادث ناشي از كار

- مسموميت مزمن
زماني ايجاد مي شود كه سم با مقادير مختلف در دراز مدت وارد بدن شود. اغلب مسموميتهاي شغلي از نوع مزمن است و علائم مسموميت پس از گذشت زمان طولاني ظاهر مي شود البته با آزمايشات پاراكلينيكي ميتوان به وجود اين مسموميت در بين كارگران پي برد .

راه ورود مواد شيميايي به بدن در محيط هاي كار:
1. راه استنشاقي
 ذرات را بر حسب قطر آنها به دو دسته ذرات قابل استنشاق و ذرات غير قابل استنشاق تقسيم مي كنند. ذرات قابل استنشاق ذراتي است كه داراي قطري كمتر از 10 ميکرون مي باشند و ذرات غيرقابل استنشاق با قطري بيشتر از 10 ميکرون را داراند و به ريه نمي رسند.
2. راه پوستي
دومين راهي كه ممكن است يك سم از طريق آن وارد بدن شود راه پوستي است بطور كلي پوست سالم يك سد مقاوم در برابر ورود مواد سمي به بدن است  ولي با اين وجود برخي از مواد به ويژه مواد محلول در چربي به سهولت از اين راه عبور كرده و از طريق رگهاي خوني موجود در زير پوست به قسمتهاي ديگر بدن منتقل مي شوند.
3. راه گوارشي
آخرين راهي كه در مسموميت هاي شغلي براي ورود مواد سمي به بدن مطرح است راه گوارشي است. مواد سمي از اين راه وارد بدن نمي شوند مگر به دليل عادات غلط كارگران و بي توجهي و بي دقتي آنها.
همچنين خوردن و آشاميدن در محل هاي آلوده و يا عدم توجه به شستشوي دستها قبل از صرف غذا مي تواند مقدار زيادي از مواد شيميايي را كه به دستها چسبيده است از طريق گوارش وارد بدن نمايد.

در هر حال تقسيم بندي مواد شيميايي بر مبناي اثرات فيزيولوژيكي آنها بصورت زير است:
1. مواد شيميايي تحريك كننده و التهاب آور
• اين مواد غالباً اثر سوزاننده داشته و تاول آور مي باشند و باعث ورم مخاط مي شوند. نكته بسيار مهم در مورد اين مواد در درجه اول، مسئله غلظت آنهاست كه مهمتر از فاكتور زمان و طول مدت تماس است . اين مواد چنانچه با غلظت بالائي در تماس با انسان باشند ممكن است باعث خفگي و مرگ گردند از جمله اين مواد ميتوان از اسيدها، قلياها ، بي اكسيد و تري اكسيد ازت،كلر ، اكسيد هاي گوگرد، ازون و غيره نام برد.
2. مواد خفگي آور
• اين مواد باعث اختلال در اكسيداسيون  مي شوند و ميتوان آنها را به دو دسته مواد خفقان آور ساده و مواد خفقان آور شيميائي تقسيم نمود.
• مواد خفقان آور ساده غلظت كلي با رقيق كردن هوا و اكسيژن موجود در آن باعث پائين افتادن فشار نسبي لازم جهت برقراري عمل اشباع خون از اكسيژن براي تنفس نسوج مي شوند
• مواد خفقان آور شيميايي از حمل اكسيژن توسط خون از ريه ها ممانعت مي كنند و يا اجازه مصرف اكسيژن را نمي دهند. به عنوان مثال منوكسيدكربن با هموگلوبين ايجاد ترکيب پايدار و در نتيجه عدم اتصال اکسيژن توسط آن مي شود.
3. مواد بيهوشي آور و مخدر
• اين مواد، موادي هستند كه بر روي سلسله اعصاب اثرات تخديري و رخوت آور دارند مانند تمام هيدروكربورها. اين مواد در چربي ها محلول هستند از اين رو سيستم عصبي بدن که از چربي ها آفريده شده است مورد هجوم حلال ها قرار مي گيرد. در اين حالت مغز از ارسال پيام و يا از دريافت پيام عاجز مي شود و علايم آن از يك سرگيجه مختصر تا بيهوشي و مرگ بر حسب غلظت ماده و شدت اثر، متفاوت است.
4. سموم سيستميك
• اين سموم بر روي يك ارگان يا يك سيستم خاص از بدن اثرات مخرب دارند مانند موادي كه به كبد آسيب مي زنند مثل اغلب هيدروكربورهاي هالوژنه
• موادي كه روي اعصاب اثرات سمي  مي گذارند مانند متانول و سولفور دو كربن
• موادي كه در استخوان ها تجمع مي يابند مانند بريليوم ،كادميوم و سرب
• موادي كه باعث فيبروز ريه مي شوند مثل سيليس و آزبست
• موادي كه باعث ايجاد حالات آلرژي ميگردند مثل چسب و ساير گرد و غبارهاي آلي
5. سموم كارسينوژن ، موتاژن و تراتوژن
• مواد كارسينوژن ايجاد موتاسيون در DNA سلولهاي مختلف را مي نمايند از اين رو بسته به نوع سم، دستگاه يا دستگاههائي از بدن ممكن است دچار آسيب شوند .
• مواد موتاژن باعث ايجاد موتاسيون در سلولهاي جنسي مي شوند و در نتيجه اين تغيير ممكن است انتقال صفتي از يك نسل به نسل ديگر دچار اختلال گردد.
• مواد تراتوژن يا مواد با سميت جنيني ، موادي هستند كه چنانچه زن بارداري در معرض آن قرار گيرد بدون آنكه ژن مادر تغيير نمايد، در سلولهاي جنين ايجاد موتاسيون مي شود و در نتيجه جنين دچار نقص عضو خواهد شد مرحله خطرناك در اين مورد سه ماهه اول حاملگي خصوصاً روزهاي 23 تا 40 حاملگي است.
 حدود مجاز مواد شيميايي در محيط هاي كار:
• براي مواد شيميائي موجود در محيط كار حدودي را تحت عنوان حدود مجاز در نظر مي گيرند. در حال حاضر اين حدود در ايران با اصطلاح  AOE شناخته مي شود .AOE: Allowable Occupational Exposure

عوامل‌ زيان‌آور مكانيكي:
• عوامل مکانيکي ‌كه‌ بيشتر تحت‌ عنوان‌ ايمني‌ شناخته‌ شده‌ مي شود و شامل انواع و اقسام ماشين هاي مختلفي است که انسان با پيشرفت صنعت آنها را به کار گرفته و براي افزايش توليد ار آنها استفاده مي نمايد.
• در واقع‌ منظور از عوامل زيان آور مکانيکي، عدم‌ ايمن‌ بودن‌ ماشين‌آلات‌ و محيط‌ به‌ نحوي‌ است‌ كه‌ احتمال‌ ايجاد حادثه‌ را براي‌ كارگر افزايش‌ دهد شامل :ضربه، برخورد با ابزار و تجهيزات، سقوط از بلندي، افتادن جسم سنگين  و ...

عوامل زيان آور بيولوژيک:
عوامل بيولوژيك شامل ميكروب‌ها و موجودات زنده اي هستند كه فرد شاغل‌ به‌ اقتضاي‌ شغل‌ خود با آن‌ در تماس‌ است و تماس شغلي با آنها سبب ابتلا به بيماري مي گردد و شامل باكتري ها، ويروس ها، قارچ ها، كرم ها، انگل ها و ...... مي باشد.
از عوامل زيان اور بيولوژيک:
• آنتراكس (عامل سياه زخم)،
• ويروس HIV
• هپاتيت B
• كرم هاي حلقوي
• قارچ و عوامل عفونت هاي پوستي
• تولارمي(عامل طاعون)
• كوكسيلا بارنتي(عامل تب  Q ) و.....
كه بيشتر در مشاغل پزشکي و پرستاري، صنايع توليد، تهيه و پروسس مواد غذايي ديده  مي شوند.
بطور كلي اين بيماري ها در چهار گروه شغلي ديده مي شود، كه عبارتند:
• حرفه كشاورزي و مشاغل مرتبط
• كساني كه بصورت شغلي مسافرت مي نمايند و در اثر مسافرت به مناطق آلوده، مبتلا به بيماري عفوني مي شوند.
• پرسنل مراكز بهداشتي- درماني
• پرسنل آزمايشگاه هاي تحقيقاتي كه در كار تكثير عوامل بيولوژيك هستند.

ارگونومي‌ يا مهندسي‌ انساني‌:
واژه ارگونومي از دو لغت يوناني Ergon به معني كار و Nomos به معني قاعده و قانون مشتق شده است. در ايالات متحده امريكا،اغلب از عبارت مهندسي عوامل انساني استفاده مي شود. در تعريفي موجز مي توان گفت كه هدف ارگونومي طراحي وسايل سيستم هاي فني و وظايف براي افزايش و بهبود ايمني. بهداشت و سلامت و راحتي كارايي انسان است.
ارگونومي در طراحي كار و شرايط روزمره زندگي انسان را محورقرار مي دهد. ارگونومي، با توجه به توانايي جسمي و رواني و همچنين محدوديتهاي انساني، از پديد آمدن محيط كار يا شرايط زندگي نا امن، ناسالم، ناراحت و يا غير مفيد جلوگيري مي كند.
در ارگونومي عوامل متعددي نقش دارند كه عبارتند از:
• وضعيت و حركات بدن و شرايط محيط کار (حالت نشستن، روشنايي، شرايط جوي، مواد شيميايي)
• اطلاعات و عمليات (اطلاعاتي كه از راه بينايي يا ساير حواس كسب مي شوند )،
• كنترل ها (ارتباط بين نمايشگرها و كنترل) و به همان نسبت وظايف و مشاغل (نوع كار مناسب،شغل مطلوب).
اين عوامل تا حد زيادي ميزان ايمني، سلامتي و بهداشت شغلي، راحتي و كارايي در كار و زندگي روزمره را تعيين مي كنند.
• ارگونومي مي تواند در حل بسياري از مشكلات اجتماعي مرتبط با ايمني و بهداشت شغلي ، راحتي و كارآيي موثر باشد.
• ارگونومي مي تواند با بهبود شرايط محيط كار، مشكلات طراحي نامناسب تجهيزات، سيستم هاي فني و مشاغل را كاهش دهد .
• ارگونومي مي تواند از بروز ناراحتي جلوگيري كند و تاحد چشمگيري كارآيي را بهبود ببخشد .

عوامل زيان آور ارگونوميک:
آن دسته عوامل زيان آور ناشي از کار و محيط کار با پتانسيل آسيب به فرد، را که مي توان آنها را با تدابير و علم ارگونومي کنترل نمود عوامل زيان آور ارگونوميک محيط کار مي نامند که عبارتند از:
• نوبت کاري
• كار يكنواخت و تكراري
• جابجايي اجسام
• بار كاري (سختي زياد/حجم زياد کار)
• وضعيت بدني (پوسچر) نامناسب
• و ...
با توجه به اهميت خاص عوامل زيان آور ارگونوميک نوبت کاري، وضعيت بدني نامناسب و استرس هاي شغلي در شرکت گاز خراسان مرکزي، به تشريح اين موارد مي پردازيم.
• نوبت کاري يک پديده اجتماعي نوين نيست، اما پس از اختراع لامپ نوبت کاري به گونه گسترده اي رواج پيدا کرد. گسترش پديده نوبت کاري در جوامع انساني ناشي از عواملي بي شمار بوده است:
o فرايندهاي صنعتي
o فشارهاي اقتصادي
o نيازهاي بخش خدماتي
• نوبت کاري عوارض و مشکلاتي را به همراه دارد که مهمترين مشکلات ناشي از نوبت کاري را مي توان در موارد زير خلاصه نمود:
o تغييرات سيرکادين
o خستگي
o اختلالات بهداشتي و ابتلا به برخي بيماريها
o مختل شدن زندگي اجتماعي و خانوادگي
o کاهش بهره وري و  دقت
راه هاي کنترل خطرات نوبت کاري
• کنترل سازماني
• انواع شيفت کاري و انتخاب صحيح برنامه شيفت کاري
• گزينش افراد براي نوبت کاري
• طراحي مناسب محيط کار
• آموزش کارکنان
جهت توضيحات بيشتر به توصيه هايي جهت کاهش اثرات سوي نوبت کار بر کارکنان مراجعه فرماييد.


وضعيت بدني (پوسچر)نامناسب در کار با کامپيوتر و امور اداري:
انجام امور اداري مداوم و طولاني در طي روز و استفاده روز افزون از کامپيوتر به عنوان وسيله اي جهت انجام سريعتر کارها و حل مشکلات بشري مشکلاتي را بوجود اورده است.
برخي ديگر از مشکلات و عوارض ناشي از کار با رايانه عبارتند از :
• مشکلات بينايي
• عوارض اسکلتي و عضلاني
• مشکلات زايماني و بارداري
• مشکلات پوستي
• تنفس گازهاي مضر
بايد اذعان داشت که کار با رايانه کسي را بيمار نکرده و عوارضي را به وجود نمي آورد ، بلکه رفتارهاي غلط و ناصحيح و غيراصولي ، درجه تاثيرپذيري منفي را در کار با رايانه بالا برده و شخص را دچار عوارض مختلف مي کند رعايت اصول بهداشت کار ، شرط درست و صحيح کار کردن با رايانه است.
جهت آشنايي با اصول کار با کامپيوتر و نحوه انجام امور اداري به توصيه هاي ايمني كار با كامپيوتر و کار در حالت نشسته مراجعه فرماييد.

‌عوامل‌ رواني‌ و استرس هاي شغلي:
بطور كلي استرس بزرگترين دشمن انسان ها است. زندگي بدون استرس وجود ندارد و از آن نمي توان پرهيز كرد يعني اينكه استرس بد است ولي الزاما" مضر نيست ولي مي توان آن را تا حد زيادي كنترل نمود و براي اين منظور بايد آن را شناخت.

تعريف استرس:
هر چيزي كه در تماميت زيست شناختي ارگانيسم اختلال ايجاد نمايد و سبب شود ارگانيسم بطور طبيعي از آن پرهيز كند، استرس شمرده مي شود. در واقع استرس نوعي عكس العمل جسماني، رواني، رفتاري و نگرشي است كه وقتي عدم موازنه بين خواسته ها و توانايي هاي فردي وجود داشته باشد، بروز مي كند.
علايم فشار هاي رواني عبارتند از:
• جسماني (سردرد، سوء هاضمه، گرفتگي عضلاني، كلسترول بالا، فشار خون بالا، كاهش ايمني بدن، خستگي مداوم و ....)
• رواني (بي طاقتي، افسردگي، بي حوصلگي، اضطراب، عدم اعتماد بنفس و...)
• شناختي (فراموشي، كاهش تمركز، كسالت، گيج بودن، كاهش يادگيري و...)
• اجتماعي (پرخاشگري، عملكرد پايين، غير قابل تحمل شدن، تنها گزيني و...)
• رفتاري (افزايش مصرف دارو، بروز رفتارهاي جرقه اي، بد خوابي، شلختگي و ...)

در استرس گروه هاي فشار عبارتند از:
فرد، محيط، خانواده و كار

منابع استرس در محيط كار عبارتند از:
ماهيت كار، فرهنگ سازماني، انتظارات، امنيت شغلي، ارزيابي ها، حقوق و مزايا، ارتباط كار/ خانه، ترفيع و ارتقاء، محل كار، كار شيفتي، زمان بندي كار، ارزش فرد، گروه بندي ها، تبعيض، عدم پشتيباني ها، اضافه كار، رئيس ضعيف، رئيس كم كار، رئيس بي تفاوت، رئيس خود محور، رئيس غايب، رئيس ناوارد، رئيس پركار، رئيس پر توقع و...
راهكارهاي اصلي مقابله با استرس عبارتند از:
• بيان احساسات
• واقع بينانه كردن انتظارات
• نگرش مثبت
• مميزي عكس العمل هاي رايج به موقعيت ها
• استفاده از نظام هاي حمايتي ( افراد، زمان و ...)
• كاهش ورود مواد سمي به بدن ( غذا، دارو و ...)
• ورزش متناسب
• اهميت جدي دادن به استراحت و تفريح
• تقويت حس طنز
• زماني براي خود در نظر گرفتن
• استفاده از فنون آرامش بخش
انواع دخالت سازمان در كاهش استرس:
• مشخص كردن گستره وظايف و اختيارات و استاندارد هاي كاري
• متناسب و هنجار كردن محل كار
• انعطاف پذيري سازمان در برابر اشتباهات
• ارزيابي عملكرد روش مند و مداوم
• باز خورد دادن و گرفتن در فرايند كار
• افزايش آ گاهي همگاني به استرس
• اهميت به بهداشت رواني همپاي بهداشت جسماني
• استفاده از خدمات مشاوره اي
• تشكيل گروه هاي خود كمك كننده
جهت توضيحات بيشتر راهکارهاي مقابله با استرس به توصيه هاي بهداشتي مقابله با استرس شغلي مراجعه فرماييد.

1389/7/28 چهارشنبه
..
تعداد بازديد اين صفحه: 2158